Skip to main content

Sapiens: Lược sử loài người

Thành quả lớn nhất của Golden Week năm nay là đọc xong cuốn sách vĩ đại của vĩ đại: Sapiens - Lược sử loài người. Một cuốn sách eye-opening theo đúng nghĩa 100% của từ này. 

Lời đầu tiên muốn gửi đến là lòng biết ơn vô vàn đến tác giả, người đã bỏ công kì cựu ghi chép lịch sử hơn 7 vạn năm của loài người, biến nó thành một câu chuyện đầy hấp dẫn bằng việc đưa ra các dẫn chứng khoa học chặt chẽ cộng với những phân tích và cái nhìn mới mẻ đầy táo bạo. Cảm giác đọc xong đọng lại trong mình là sự thông minh vượt bậc mà Sapiens - con người đã tiến hoá qua quá trình dài của lịch sử, và chính tác giả Yuval Noah Harari là một minh chứng cho một Sapien thông thái đó - quá sức ngưỡng mộ và bái phục. 

Tiếp theo là mình cũng muốn gửi lời cám ơn đến đội ngũ biên phiên dịch cuốn sách này. Phải nói đây là một cuốn sách rất khó, khó đọc để hiểu, chứ đừng nói đến việc chuyển ngữ mà vẫn giữ được nguyên những ý văn và dẫn chứng - thỉnh thoảng tác giả lại còn chèn vào cả những điển tích của Kinh thánh hay những câu chuyện thần thoại, tiểu thuyết kinh điển. Cám ơn Cộng đồng đọc sách tinh hoa đã đem kiệt tác này đến với độc giả tiếng Việt. Dù vẫn luôn vỗ ngực tự hào mình đọc được ba thứ tiếng (Việt, Anh, Nhật) nhưng mình phải thú thật rằng nếu không được may mắn đọc cuốn sách này bằng tiếng mẹ đẻ, chắc mình đã buông đàn gãy gánh từ mấy trang đầu rồi.

Nếu tác giả chỉ trình bày quá trình tiến hoá của con người theo các giai đoạn lịch sử một cách dễ hiểu, thì đây chỉ thuần tuý là một cuốn cẩm nang lịch sử cung cấp thông tin và dữ kiện cho những ai quan tâm muốn biết con người tiến hoá từ đâu và như thế nào; và mình nghĩ chắc nó không thể thu hút được nhiều sự chú ý yêu thích đến thế. Điều đặc biệt và thực sự khiến mình thán phục tác giả là việc ông đã đưa đến cho bạn đọc những cách tiếp cận, cách nhìn rất mới và đôi lúc có phần quá táo bạo về lịch sử phát triển của loài người khi đứng ở một thời điểm hiện tại - năm 2014 - nhìn về chiều dài quá khứ mấy vạn năm, bằng một con mắt bao quát toàn nhân loại chứ không bị đánh lạc hướng bởi những sự kiện hay những cá thể riêng lẻ. Những cuốn sách lịch sử mình được học/đọc trước đây thường là những list các sự kiện như chiến tranh xyz hay cách mạng abc, sự xuất hiện của những cá nhân ưu tú hay những lãnh đạo tài ba (hoặc cả những tên phát xít tàn ác). Thế nhưng cuốn sách Lược sử loài người này đúng là viết cho toàn nhân loại, nó không ưu ái cho bất cứ một cá nhân hay tập thể nào mà chia sẻ sự quan tâm chú ý đến toàn nhân loại, bao gồm những Sapiens con người hiện tại và cả những nhánh người trong quá trình tiến hoá đã không được tự nhiên chọn lọc như tộc "người" Neanderthal... Không chỉ dừng ở đó, cuốn sách còn chia sẻ nỗi niềm với những giống loài khác, những thực vật động vật anh em cùng chung sống trên trái đất đã bị áp bức và huỷ diệt nghiêm trọng trong quá trình tiến hoá của Sapiens. Tác giả - là một Sapien - đã nhìn lại sự phát triển và tiến hoá của Homo Sapiens với một cái nhìn bao dung đối với tất cả các loài trên trái đất - đây là điểm mà mình có sự đồng cảm sâu sắc cùng với tác giả. Loài người đã đạp lên sự sống của tất cả các sinh vật khác để leo những nấc thang trên con đường tiến hoá và phát triển của mình - con đường mà những Sapiens cứ nghĩ rằng cho một tương lai tốt đẹp hơn nhưng thật ra chưa chắc đã vậy. Tương lai có thể tốt đẹp hơn cho một bộ phận nhỏ nhân loại, nhưng chắc chắn chúng ta đã mắc nợ rất nhiều những loài sinh vật xung quanh. 
  
"Chúng ta đã tiến lên từ những chiếc xuồng đi sông, đến thuyền có mái chèo, đến tàu hơi nước, đến tù con thoi - nhưng không ai biết chúng ta sẽ đi tới đâu. Chúng ta mạnh mẽ hơn bao giờ hết, nhưng gần như không biết làm gì với tất cả sức mạnh đó. Tệ hơn nữa, con người dường như vô trách nhiệm hơn bao giờ hết. Chúng ta chỉ làm bạn với những vị thần tự tạo ra và các định luật vật lý, mà chẳng đếm xỉa đến điều gì khác. Hậu quả là chúng ta đang gây nên sự huỷ hoại thảm khốc cho các loài động vật anh em và hệ sinh thái xung quanh, khi tìm kiếm thêm chút thoải mái và vui sướng hơn cho riêng mình, nhưng chẳng bao giờ tìm thấy sự hài lòng.
Liệu có điều gì nguy hiểm hơn những vị thần bất mãn và vô trách nhiệm, họ không biết mình thực sự muốn gì?"
(Trích Lời kết - Loài động vật đã trở thành Chúa trời.) 

Comments

Popular posts from this blog

Một vài chỉ dẫn trước khi viếng thăm Trái đất

Nếu một ngày em thức dậy bỗng thấy mình tách rời khỏi Nguồn, hiện hình trong một thân xác vật chất. Đừng hoảng em nhé! Trạng thái này chỉ là tạm thời thôi. Bởi vì em đã được tuyển chọn để trải nghiệm một cơ hội quý giá: làm người. Mô phỏng 3D này được thiết kế để phá vỡ sự đơn điệu của vĩnh hằng bằng cách trao cho em một trải nghiệm chìm đắm dưới dạng một bản thể riêng biệt. Cơ thể này sẽ là phương tiện cho em di chuyển qua một hiện thực dày đặc và nhiều sóng gió. Và rồi sẽ có rất nhiều thứ khiến em sao nhãng để quên đi mình là ai và đến từ đâu. Em cũng sẽ trải nghiệm thật nhiều cảm xúc từ hân hoan đến cô đơn, rồi đến thất vọng. Nhưng hãy nhớ, bất chấp bao nhiêu sóng gió và đau thương em gặp, linh hồn em luôn vẹn nguyên an toàn ( trong vòng tay ôm ấp của Chúa ). Sẽ có lúc em thấy lạc lối, hoặc run sợ. Điều đấy hoàn toàn bình thường thôi, em ạ. Bất cứ lúc nào em thấy cần chỉ dẫn, chỉ cần chậm nhịp cái tâm trí bận rộn và hướng ý thức về chốn an yên vĩnh hằng trong em. Trên hành tinh này,...

Looking into the Shadow – Part 2: What I Thought I Was Missing

  Yesterday, I got mad at my therapist. (That was Part 1—you can read it  here .) Last night, I messed up with my kids. (This is Part 2. You’re reading it now.) This morning, I felt completely broken and lost. Then I took a nap. And somehow… things seemed okay again. I’m not fully back on my feet yet. But I did discover a few things about myself—things worth writing down before they quietly disappear. So this is me, taking notes. Part 2: What I Thought I Was Missing Lately, I’ve realized that my biggest struggle might not actually be  finding my life purpose . That question is too big, too abstract, to carry around all day. What really gets me is something much more ordinary—and much heavier. That drained, uneasy feeling at the end of the day when I’m exhausted, yet nothing I  wanted  to do actually got done. Sound familiar? What I’m really struggling with is  time . I wish I could press a pause button. Freeze everything exactly as it is. So I wouldn’t age....